انواع فیلتر تصفیه آب خانگی و کاربرد هر کدام

اگر تا به حال داخل دستگاه تصفیه آب خانگی خود را باز کرده باشید، احتمالاً با چند فیلتر استوانه‌ای رنگارنگ روبه‌رو شده‌اید که هرکدام شکل و اندازه‌ی متفاوتی دارند. خیلی از مشتری‌ها فکر می‌کنند همه‌ی این فیلترها یک کار را انجام می‌دهند، در حالی که واقعیت این‌طور نیست. هر فیلتر یک مأموریت مشخص دارد؛ یکی گل و لای آب را می‌گیرد، یکی بوی کلر را از بین می‌برد و یکی دیگر ویروس و باکتری را نابود می‌کند. اگر ندانید هر فیلتر تصفیه آب چه کاری انجام می‌دهد، هم در انتخاب دستگاه مناسب دچار اشتباه می‌شوید و هم زمان تعویض فیلترها را درست تشخیص نمی‌دهید.

در این مقاله قدم به قدم انواع فیلتر تصفیه آب خانگی را بررسی می‌کنیم، کاربرد هر کدام را توضیح می‌دهیم و می‌گوییم هر فیلتر در کدام مرحله از تصفیه آب قرار می‌گیرد.

جدول مقایسه انواع فیلتر تصفیه آب خانگی

بررسی انواع فیلترهای تصفیه آب

در ادامه مطلب به بررسی کاربرد انواع فیلتر تصفیه آب خانگی می پردازیم.

فیلتر پلی پروپیلن (فیلتر الیافی) چیست و چه کاربردی دارد؟

فیلتر پلی پروپیلن یا همان فیلتر الیافی، اولین ایستگاه در مسیر تصفیه آب است. این فیلتر از رشته‌های نازک پلی پروپیلن ساخته شده و وظیفه‌اش گرفتن ذرات درشت و معلق مثل گل، لای، شن، زنگ لوله‌کشی و رسوبات فیزیکی است.

بدون این فیلتر، همان ذرات ریز وارد فیلترهای بعدی می‌شوند و عمر آن‌ها را به شدت کوتاه می‌کنند. به همین دلیل فیلتر پلی پروپیلن را «سپر محافظ» دستگاه تصفیه آب هم می‌نامند. چون بیشترین فشار کثیفی روی همین فیلتر است، معمولاً زودتر از بقیه کثیف می‌شود و باید هر سه تا شش ماه یک‌بار تعویض شود.

فیلتر کربن پودری (UDF) و نقش آن در حذف بو و طعم بد آب

فیلتر کربن پودری که با نام UDF هم شناخته می‌شود، از کربن فعال ساخته‌شده از پوسته‌ی نارگیل تشکیل شده است. این فیلتر معمولاً مرحله‌ی دوم تصفیه آب را تشکیل می‌دهد و وظیفه‌اش جذب کلر، بوی نامطبوع و طعم بد آب است.

سطح تماس بالای کربن پودری باعث می‌شود این فیلتر بتواند مواد شیمیایی محلول در آب، مثل باقی‌مانده‌ی کلرزنی، را به خوبی جذب کند. اگر در منطقه‌ای زندگی می‌کنید که آب شهری بوی کلر زیادی دارد، این فیلتر نقش پررنگ‌تری در بهبود کیفیت آب شما بازی می‌کند.

فیلتر کربن بلاک (CTO) چه تفاوتی با کربن پودری دارد؟

فیلتر کربن بلاک یا CTO نسخه‌ی فشرده‌تر و متراکم‌تر کربن فعال است. برخلاف کربن پودری که ذرات آن به صورت آزاد کنار هم قرار گرفته‌اند، در فیلتر کربن بلاک ذرات کربن تحت فشار به هم فشرده شده‌اند و ساختاری یکپارچه و سخت پیدا کرده‌اند.این تراکم بالاتر باعث می‌شود فیلتر کربن بلاک بتواند علاوه بر کلر و بو، مواد شیمیایی پیچیده‌تری مثل ترکیبات آلی فرار را هم حذف کند.

فیلتر ممبران (RO) قلب دستگاه تصفیه آب خانگی

فیلتر ممبران که با نام اسمز معکوس یا RO شناخته می‌شود، مهم‌ترین و حساس‌ترین فیلتر دستگاه تصفیه آب است. این فیلتر از غشایی با منافذ بسیار ریز، در حد نانومتر، تشکیل شده که فقط اجازه‌ی عبور مولکول‌های آب را می‌دهد.

فیلتر ممبران قادر است بیش از نود درصد از املاح محلول، فلزات سنگین، نیترات، باکتری و ویروس‌های موجود در آب را حذف کند. به همین دلیل به آن قلب دستگاه تصفیه آب هم می‌گویند؛ چون کیفیت نهایی آب خروجی تا حد زیادی به سلامت همین فیلتر بستگی دارد. عمر فیلتر ممبران معمولاً بین یک تا دو سال است، اما این عدد بسته به کیفیت آب ورودی و منظم بودن تعویض فیلترهای پیش‌تصفیه می‌تواند تغییر کند.

فیلتر اولترافیلتراسیون (UF) و تفاوت آن با فیلتر ممبران

فیلتر UF یا اولترافیلتراسیون هم مثل فیلتر ممبران بر پایه‌ی عبور آب از میان منافذ ریز کار می‌کند، با این تفاوت که منافذ آن کمی بزرگ‌تر از ممبران است. این ویژگی باعث می‌شود فیلتر UF بتواند باکتری و اکثر ذرات معلق را حذف کند، اما بخشی از املاح معدنی مفید آب را نگه دارد.

فیلتر UF بیشتر در مناطقی کاربرد دارد که کیفیت آب شهری نسبتاً خوب است و نیازی به حذف کامل املاح نیست. همچنین در صنایع غذایی، دارویی و پالایشگاهی هم به عنوان یک روش تصفیه‌ی میانی استفاده می‌شود.

فیلتر پست کربن برای بهبود طعم نهایی آب

فیلتر پست کربن یا کربن خطی، آخرین فیلتر پیش از خروج آب از دستگاه است. وظیفه‌ی این فیلتر صیقل زدن نهایی به طعم و بوی آب است؛ یعنی هر بوی جزئی که در مراحل قبل باقی مانده باشد، در این مرحله از بین می‌رود.

می‌توان گفت فیلتر پست کربن همان چیزی است که باعث می‌شود آب خروجی از دستگاه تصفیه، طعمی شیرین و گوارا داشته باشد.

فیلتر مینرال

فرآیند تصفیه با ممبران آنقدر دقیق است که علاوه بر آلاینده‌ها، بخشی از املاح مفید مثل کلسیم، منیزیم و پتاسیم را هم از آب می‌گیرد. فیلتر مینرال دقیقاً برای جبران همین موضوع طراحی شده است.

این فیلتر با عبور دادن آب از میان دانه‌های معدنی، بخشی از املاح ضروری بدن را دوباره به آب برمی‌گرداند و از تخت و بی‌مزه شدن آب تصفیه‌شده جلوگیری می‌کند.

فیلتر قلیایی (آلکالاین) و تنظیم pH آب

فیلتر قلیایی که به آن آلکالاین یا ORP هم گفته می‌شود، سطح pH آب را افزایش می‌دهد و آن را به سمت قلیایی شدن سوق می‌دهد. این فیلتر معمولاً از ترکیب چند ماده‌ی معدنی مثل کلسیم، منیزیم و پتاسیم ساخته شده است.

خیلی از افراد از این فیلتر برای بهبود طعم آب و کمک به تعادل اسیدی بدن استفاده می‌کنند. البته لازم به ذکر است که تنظیم pH آب باید متناسب با شرایط بدن هر فرد باشد و بهتر است در این زمینه با پزشک یا متخصص تغذیه هم مشورت شود.

فیلتر UV تصفیه آب چگونه میکروب‌ها را از بین می‌برد؟

فیلتر UV یا فرابنفش، به جای فیلتر کردن فیزیکی یا شیمیایی آب، از نور ماوراءبنفش استفاده می‌کند تا ساختار DNA و RNA میکروارگانیسم‌ها را از بین ببرد. این یعنی باکتری و ویروس‌ها دیگر توانایی رشد و تکثیر ندارند، بدون این‌که هیچ ماده‌ی شیمیایی به آب اضافه شود. این فیلتر برای مناطقی که کیفیت زیستی آب پایین‌تر است یا از منابع آب چاه استفاده می‌کنند، یک لایه‌ی امنیتی اضافه محسوب می‌شود.

فیلتر اکسیژن‌ساز و اینفرارد چه کاربردی دارند؟

فیلتر اکسیژن‌ساز یا انرژی‌زا از جمله فیلترهای تکمیلی است که در برخی دستگاه‌های تصفیه آب پیشرفته‌تر دیده می‌شود. این فیلتر با افزایش اکسیژن محلول در آب، طعم آب را بهتر و آن را برای بدن مفیدتر می‌کند.

فیلتر اینفرارد هم با استفاده از امواج مادون قرمز به نرم‌تر شدن آب کمک می‌کند و بیشتر برای مناطقی با آب سخت پیشنهاد می‌شود.

کدام فیلتر تصفیه آب برای شما مناسب‌تر است؟

انتخاب بین فیلترها به کیفیت آب منطقه‌ی شما، تعداد اعضای خانواده و بودجه‌ای که در نظر گرفته‌اید بستگی دارد. برای آب‌های شهری معمولی، یک دستگاه پنج تا شش مرحله‌ای با فیلترهای پلی پروپیلن، کربن و ممبران کافی است. اما اگر آب منطقه‌ی شما آلودگی زیستی دارد یا از چاه تأمین می‌شود، اضافه کردن فیلتر UV منطقی‌تر است.

جمع‌بندی

هر فیلتر در دستگاه تصفیه آب خانگی، یک نقش مشخص و ضروری دارد؛ از فیلتر پلی پروپیلن که وظیفه‌ی گرفتن ذرات درشت را دارد تا فیلتر ممبران که قلب تپنده‌ی تصفیه آب محسوب می‌شود. شناخت درست کاربرد هر فیلتر، هم به شما کمک می‌کند دستگاه مناسب‌تری انتخاب کنید و هم بدانید چه زمانی باید فیلترها را تعویض کنید تا همیشه از آبی سالم و باکیفیت استفاده کنید.

اگر برای خرید فیلتر یا مشاوره درباره‌ی دستگاه تصفیه آب مناسب منزل خود سوالی دارید، می‌توانید از بخش فیلتر تصفیه آب رادگسترنوین خرید خود را انجام دهید یا با کارشناسان ما مشورت کنید.

سوالات متداول

چند نوع فیلتر تصفیه آب خانگی وجود دارد؟ به طور کلی دستگاه‌های تصفیه آب خانگی از پنج تا هشت فیلتر تشکیل می‌شوند که شامل فیلترهای اصلی مثل پلی پروپیلن، کربن و ممبران و فیلترهای تکمیلی مثل قلیایی، UV و اکسیژن‌ساز هستند.

مهم‌ترین فیلتر دستگاه تصفیه آب کدام است؟ فیلتر ممبران یا RO مهم‌ترین فیلتر دستگاه است، چون بیشترین سهم را در حذف آلاینده‌ها و املاح مضر دارد.

آیا همه فیلترها باید هم‌زمان تعویض شوند؟ خیر. هر فیلتر بسته به نوع کارکردش، عمر متفاوتی دارد. فیلترهای اول دستگاه معمولاً زودتر از فیلتر ممبران کثیف می‌شوند و باید جداگانه تعویض شوند.