هوزینگ دستگاه تصفیه آب چیست؟

اگر زیر سینک ظرفشویی خانه‌تان را نگاه کنید، سه استوانه پلاستیکی می‌بینید که کنار هم قرار گرفته‌اند و آب از داخل آن‌ها عبور می‌کند. این استوانه‌ها هوزینگ نام دارند و یکی از مهم‌ترین قطعات دستگاه تصفیه آب هستند؛ قطعاتی که اغلب نادیده گرفته می‌شوند اما بدون آن‌ها فیلترها نمی‌توانند کار کنند.

در این مقاله از رادگستر نوین به زبان ساده توضیح می‌دهیم هوزینگ دستگاه تصفیه آب دقیقاً چیست، از چه قطعاتی تشکیل شده، چه انواعی دارد، در کجای دستگاه استفاده می‌شود، چطور از آن نگهداری کنیم و اگر باز نشد چه کار کنیم.

هوزینگ دستگاه تصفیه آب چیست؟

هوزینگ (Housing) به معنای «محفظه» یا «جای‌گیر» است. در دستگاه تصفیه آب، هوزینگ یک محفظه استوانه‌ای توخالی است که فیلترهای تصفیه آب کارتریجی داخل آن قرار می‌گیرند. آب از یک سمت وارد هوزینگ می‌شود، در حین عبور از اطراف و داخل فیلتر تصفیه می‌شود و از سمت دیگر خارج می‌گردد.

هوزینگ به خودی خود تصفیه‌ای انجام نمی‌دهد؛ وظیفه آن نگه‌داشتن فیلتر در جای خود، هدایت جریان آب به درون فیلتر، آب‌بندی محفظه برای جلوگیری از نشتی و محافظت فیلتر از آسیب‌های بیرونی است. به زبان ساده‌تر، هوزینگ قاب و بستر کار فیلتر است.

جنس هوزینگ در دستگاه‌های خانگی از پلاستیک بهداشتی و آنتی‌باکتریال است که در برابر آب مقاوم است، هیچ ماده‌ای به آب اضافه نمی‌کند و می‌تواند فشار آب داخل سیستم را تحمل کند. در برخی مدل‌های صنعتی از استیل ضدزنگ یا فایبرگلاس هم استفاده می‌شود.

هوزینگ دستگاه تصفیه آب چیست؟

هر هوزینگ از دو بخش اصلی تشکیل شده که با رزوه به هم متصل می‌شوند و در مواقع لازم از هم جدا می‌گردند:

بدنه هوزینگ

بخش استوانه‌ای شکل پایینی که فیلتر داخل آن قرار می‌گیرد. بدنه در قسمت پایین کمی باریک‌تر است و به سمت بالا گشادتر می‌شود. در لبه بالایی بدنه، یک رزوه (دنده) تعبیه شده که محل اتصال به هد یا کلگی است. در پایین بدنه معمولاً یک برآمدگی دایره‌شکل کوچک وجود دارد که فیلتر را از لغزیدن نگه می‌دارد و هنگام قرار دادن فیلتر جدید باید دقت کرد که دقیقاً داخل این برآمدگی بنشیند.

هد (کلگی) هوزینگ

بخش بالایی هوزینگ که دارای دو سوراخ رزوه‌دار در دو طرف است؛ یکی برای ورود آب (IN) و دیگری برای خروج آب (OUT). بر روی کلگی معمولاً چهار سوراخ پیچ وجود دارد که با آن هوزینگ به شاسی دستگاه محکم می‌شود. اتصالات ورودی و خروجی دستگاه‌های تصفیه آب خانگی استاندارداً رزوه ۱/۴ اینچ هستند که با فیتینگ‌های معمول بازار سازگار است.

یک نکته مهم: در کنار ورودی و خروجی آب روی هد، عبارت IN و OUT نوشته شده است. اشتباه بستن این دو سوراخ (ورودی را به خروجی وصل کنیم یا برعکس) باعث می‌شود آب برعکس از فیلتر عبور کند و نه‌تنها تصفیه درست انجام نشود، بلکه ممکن است به فیلتر آسیب برسد.

انواع هوزینگ دستگاه تصفیه آب

هوزینگ‌ها از چند جنبه متفاوت دسته‌بندی می‌شوند که هر کدام تأثیر مستقیمی بر کاربرد آن‌ها دارند:

از نظر شفافیت: شفاف یا مات؟

هوزینگ شفاف از جنس پلاستیک پلی‌استر شفاف است و یکی از مهم‌ترین مزیت‌هایش این است که بدون باز کردن هوزینگ، می‌توانید وضعیت فیلتر داخل آن را از بیرون ببینید. به همین دلیل، هوزینگ شفاف همیشه برای مرحله اول (فیلتر پلی‌پروپیلن PP) استفاده می‌شود؛ چون رنگ این فیلتر از سفید به قهوه‌ای تغییر می‌کند و با یک نگاه می‌توانید بفهمید زمان تعویض رسیده یا نه. هوزینگ شفاف در مقابل ضربه نسبت به مات کمی شکننده‌تر است.

هوزینگ مات از جنس پلی‌پروپیلن است و مقاومت مکانیکی بهتری دارد. از آنجا که رنگ فیلترهای کربنی مراحل دوم و سوم تغییر محسوسی نمی‌کند (و تعویض آن‌ها بر اساس زمان انجام می‌شود نه ظاهر)، نیازی به هوزینگ شفاف نیست. بنابراین مراحل دوم و سوم در هوزینگ مات قرار می‌گیرند. رنگ‌های رایج برای هوزینگ مات سفید و آبی است.

از نظر سایز و ارتفاع: اسلیم یا جامبو؟

دو پارامتر اصلی در سایز هوزینگ وجود دارد: قطر دهانه و ارتفاع.

از نظر قطر دهانه دو نوع رایج داریم:

• هوزینگ اسلیم: دهانه ۲.۵ اینچ، مناسب برای دستگاه‌های تصفیه آب خانگی
• هوزینگ جامبو: دهانه ۴ اینچ، مناسب برای سیستم‌های نیمه‌صنعتی و صنعتی

از نظر ارتفاع:

• ۱۰ اینچ: رایج‌ترین سایز در دستگاه‌های خانگی. فیلترهای استاندارد ۱۰ اینچ در بازار فراوان‌اند و قیمت مناسبی دارند.
• ۲۰ اینچ: برای سیستم‌های نیمه‌صنعتی، ورودی ساختمان، یا مکان‌هایی که به ظرفیت تصفیه بالاتر نیاز است. این هوزینگ‌ها عمر فیلتر بیشتری دارند چون فیلتر بلندتری در آن‌ها قرار می‌گیرد.
• ۵ و ۷ اینچ: کمتر رایج، بیشتر در کاربردهای خاص صنعتی.

کاربرد هوزینگ خانگی در مقابل هوزینگ ممبران

هوزینگ‌های معمولی (مرحله ۱ تا ۳) برای نگه‌داشتن فیلترهای پیش‌تصفیه طراحی شده‌اند و با فشار متعارف آب شهری کار می‌کنند.

هوزینگ ممبران یا پرشروسل (Pressure Vessel) یک دسته‌بندی کاملاً جدا است. این هوزینگ برای فیلتر ممبران اسمز معکوس استفاده می‌شود و باید تحمل فشار بالاتری داشته باشد؛ چون بوستر پمپ دستگاه فشار قابل توجهی به آن وارد می‌کند. جنس، ضخامت و طراحی هوزینگ ممبران با هوزینگ‌های معمولی کاملاً متفاوت است و اشتباه گرفتن این دو می‌تواند به آسیب جدی منجر شود.

کاربرد هوزینگ در هر مرحله از دستگاه تصفیه آب

در یک دستگاه تصفیه آب ۶ مرحله‌ای استاندارد، هوزینگ‌ها به شکل زیر استفاده می‌شوند:

مرحله اول — هوزینگ شفاف: فیلتر پلی‌پروپیلن (PP) را در خود جای می‌دهد. شفاف بودن این هوزینگ اجازه می‌دهد تغییر رنگ فیلتر را از بیرون ببینید و بدون باز کردن دستگاه از زمان تعویض مطلع شوید.

مرحله دوم — هوزینگ مات: فیلتر کربن گرانول (UDF) در این هوزینگ قرار می‌گیرد. کربن فعال گرانولی کلر و ترکیبات شیمیایی آب را جذب می‌کند تا قبل از رسیدن به ممبران خنثی شوند.

مرحله سوم — هوزینگ مات: فیلتر کربن بلاک (CTO) اینجا قرار می‌گیرد و آخرین مرحله پیش از ممبران است. این فیلتر ذرات ریزتر و باقی‌مانده کلر را حذف می‌کند.

مرحله چهارم — هوزینگ ممبران (پرشروسل): قلب دستگاه اینجاست. فیلتر ممبران داخل یک محفظه تحت فشار بالا قرار می‌گیرد. این هوزینگ دو خروجی دارد؛ یکی برای آب تصفیه‌شده که به مخزن ذخیره تصفیه آب می‌رود و یکی برای پساب که به فاضلاب هدایت می‌شود.

مراحل پنجم و ششم (پست‌کربن و مینرال) فیلترهای اینلاین هستند و داخل هوزینگ کارتریجی قرار نمی‌گیرند؛ فیلتر و محفظه آن‌ها یکجا است.

چرا کیفیت هوزینگ مهم است؟

یکی از اشتباهات رایج هنگام خرید دستگاه تصفیه آب این است که همه توجه معطوف به فیلترها و ممبران می‌شود و هوزینگ نادیده گرفته می‌شود. در حالی که هوزینگ‌های بی‌کیفیت می‌توانند مشکلات جدی ایجاد کنند که هیچ ربطی به فیلتر ندارند.

هوزینگ پلاستیکی بی‌کیفیت در طول زمان تغییر رنگ می‌دهد، بوی ناخوشایندی به آب منتقل می‌کند، در برابر فشار ضعیف است و ترک می‌خورد. بیشترین نشتی که در دستگاه‌های تصفیه آب خانگی گزارش می‌شود از همین هوزینگ‌های نامرغوب است؛ یا به دلیل ترک خوردن بدنه، یا به خاطر اورینگ‌های بی‌کیفیت که آب‌بندی درستی ندارند.

هوزینگ‌های باکیفیت وزن بیشتری دارند، بدنه‌شان ضخیم‌تر است، رزوه‌هایشان دقیق و محکم است و اورینگ سیلیکونی آن‌ها در طولانی‌مدت آب‌بندی را حفظ می‌کند. سرمایه‌گذاری روی هوزینگ باکیفیت، هزینه‌های تعمیر را در بلندمدت کاهش می‌دهد.

مشکلات رایج هوزینگ و راه حل آن‌ها

مشکل اول: نشتی از هوزینگ

رایج‌ترین مشکل هوزینگ نشتی است که معمولاً از یکی از این سه محل رخ می‌دهد:

نشتی از محل رزوه: اگر هوزینگ به اندازه کافی سفت بسته نشده باشد یا رزوه‌ها آسیب دیده باشند، آب از محل اتصال بدنه به هد چکه می‌کند. راه‌حل اول سفت کردن هوزینگ با آچار مخصوص است. اگر مشکل حل نشد، احتمالاً اورینگ نیاز به تعویض دارد.

نشتی از اورینگ: داخل هر هوزینگ یک اورینگ لاستیکی (حلقه آب‌بندی) وجود دارد که محل اتصال بدنه و هد را کاملاً آب‌بند می‌کند. اگر این اورینگ بعد از باز و بسته کردن‌های مکرر ترک خورده یا از جای خودش جابه‌جا شده باشد، نشتی ایجاد می‌شود. برای رفع این مشکل باید هوزینگ را باز کنید، اورینگ را در جای صحیح قرار دهید یا آن را تعویض کنید، و هوزینگ را دوباره ببندید.

نشتی از اتصالات ورودی/خروجی: اگر فیتینگ‌های وصل‌شده به IN و OUT هوزینگ شل باشند یا تفلون آن‌ها کافی نباشد، آب از همان نقاط چکه می‌کند. کافی است فیتینگ را سفت کنید یا دوباره با تفلون محکم ببندید.

مشکل دوم: باز نشدن هوزینگ

این شاید رایج‌ترین مشکلی است که کاربران هنگام تعویض فیلتر با آن روبه‌رو می‌شوند. هوزینگ بعد از ماه‌ها استفاده به خاطر رسوب، فشار و بسته شدن محکم، سفت می‌شود و با دست یا آچار معمولی باز نمی‌شود.

روش اول — آچار مخصوص: آچار هوزینگ که معمولاً همراه دستگاه ارائه می‌شود، به شکل قلاب دایره‌ای است که دور بدنه هوزینگ قرار می‌گیرد. قبل از استفاده، مطمئن شوید شیر ورودی آب بسته است و فشار داخل هوزینگ تخلیه شده. جهت باز کردن خلاف عقربه‌های ساعت است. دسته آچار را با یک لوله بلندتر کنید تا طبق قانون اهرم نیروی بیشتری وارد کنید.

روش دوم — گرم کردن با سشوار: یکی از مؤثرترین روش‌هایی که خیلی‌ها به آن توجه ندارند. سشوار را روی هوزینگ بگیرید و یک دقیقه کامل دور تا دورش را گرم کنید. گرما باعث انبساط پلاستیک می‌شود و رسوبات اتصال را شل می‌کند. سپس بلافاصله با آچار اقدام کنید.

روش سوم — ضربات آرام: با یک چکش لاستیکی (نه فلزی) ضربات آرام از اطراف به هوزینگ وارد کنید. این ضربات کمک می‌کند رسوبات چسبیده شل شوند. مراقب باشید ضربات محکم نباشند؛ هدف ارتعاش ملایم است نه ضربه.

روش چهارم — کمک از تکنسین: اگر هیچ‌کدام از روش‌های بالا کار نکرد، از باز کردن با زور یا ابزار نامناسب جلوگیری کنید. بهتر است با تیم سرویس رادگستر نوین تماس بگیرید تا بدون آسیب به دستگاه این کار انجام شود.

مشکل سوم: شکستن یا ترک خوردن هوزینگ

هوزینگ‌های پلاستیکی در برابر ضربه فیزیکی مستقیم، قرارگیری طولانی در معرض نور مستقیم خورشید (UV)، یا استفاده از فشار آب بیش از حد مجاز آسیب می‌بینند. اگر هوزینگ ترک خورده یا شکسته، تنها راه‌حل تعویض کامل آن است. هوزینگ خانگی ۱۰ اینچ قطعه‌ای استاندارد است و به راحتی در بازار یافت می‌شود.

نگهداری صحیح هوزینگ تصفیه آب

خوشبختانه هوزینگ قطعه‌ای است که اگر از آن درست نگهداری شود، سال‌ها بدون مشکل کار می‌کند. چند نکته برای طولانی کردن عمر هوزینگ:

هر بار که فیلتر را تعویض می‌کنید، داخل بدنه هوزینگ را با آب تمیز بشویید. رسوباتی که ته هوزینگ جمع می‌شوند می‌توانند باعث آلودگی فیلتر جدید شوند. بعد از بستن هوزینگ، آن را به اندازه کافی محکم کنید اما از بستن بیش از حد بپرهیزید؛ بیش از حد سفت کردن رزوه‌ها را خراب می‌کند و باز کردن دفعه بعد را سخت‌تر می‌کند. اورینگ هر هوزینگ را هنگام تعویض فیلتر بررسی کنید؛ اگر سفت و ترد شده یا رد خوردگی دارد، تعویض کنید.

برای آشنایی با زمان‌بندی کامل تعویض فیلترها که مستقیماً روی سلامت هوزینگ هم تأثیر دارد، به صفحه راهنمای تعویض فیلتر سایت ما مراجعه کنید. تعویض به‌موقع فیلترها از چند مشکل هوزینگ پیشگیری می‌کند: فشار مضاعف به اورینگ کاهش می‌یابد، رسوب کمتری در هوزینگ جمع می‌شود و هوزینگ هنگام تعویض بعدی راحت‌تر باز می‌شود.

هوزینگ خانگی در مقابل هوزینگ صنعتی؛ چه فرقی دارند؟

هوزینگ‌های خانگی برای فشار آب شهری (معمولاً ۳۰ تا ۶۰ PSI) طراحی شده‌اند و سایز ۱۰ اینچ اسلیم رایج‌ترین آن‌هاست. این هوزینگ‌ها سبک‌تر و کوچک‌تر هستند و زیر سینک آشپزخانه جا می‌شوند.

هوزینگ‌های صنعتی و نیمه‌صنعتی ضخامت بدنه بیشتری دارند، از مواد مقاوم‌تر ساخته می‌شوند و می‌توانند دبی آب بالاتری را مدیریت کنند. این هوزینگ‌ها در سایز ۲۰ اینچ یا مدل‌های جامبو موجود هستند و برای ورودی ساختمان‌های مسکونی، سیستم‌های نیمه‌صنعتی، رستوران‌ها و کارگاه‌ها مناسبند. هرچه ارتفاع هوزینگ بیشتر باشد، فیلتر بزرگ‌تری در آن جا می‌گیرد و فاصله تعویض طولانی‌تری دارد.

راهنمای خرید هوزینگ تصفیه آب

اگر هوزینگ دستگاهتان آسیب دیده یا نیاز به تعویض دارد، هنگام خرید به این موارد توجه کنید:

سایز فیلتر دستگاه را بدانید. هوزینگ باید با سایز فیلتر مطابقت داشته باشد. اکثر دستگاه‌های خانگی فیلتر ۱۰ اینچ دارند، پس هوزینگ ۱۰ اینچ نیاز دارید.

سایز دهانه (اسلیم یا جامبو) را مشخص کنید. اگر دستگاه خانگی دارید، احتمالاً اسلیم (۲.۵ اینچ) نیاز دارید. این اطلاعات روی هوزینگ قدیمی یا در مشخصات دستگاهتان هست.

جنس اورینگ را بررسی کنید. اورینگ سیلیکونی از لاستیکی بهتر است؛ عمر بیشتری دارد و آب‌بندی بهتری ایجاد می‌کند.

وزن را حس کنید. هوزینگ باکیفیت سنگین‌تر است. اگر خیلی سبک بود، احتمال بیشتری دارد که از پلاستیک نازک و بی‌کیفیت ساخته شده باشد.

سؤالات متداول درباره هوزینگ دستگاه تصفیه آب

هوزینگ تصفیه آب چند سال عمر می‌کند؟ هوزینگ‌های باکیفیت در شرایط نرمال بین ۵ تا ۱۰ سال دوام می‌آورند. عمر مفید آن‌ها به کیفیت مواد اولیه، نحوه باز و بست کردن در زمان تعویض فیلتر و کیفیت آب ورودی بستگی دارد. هوزینگ‌های بی‌کیفیت ممکن است طی ۱ تا ۲ سال ترک بخورند.

آیا می‌توان هوزینگ یک برند را با دستگاه برند دیگری استفاده کرد؟ بله، در اکثر موارد. هوزینگ‌های ۱۰ اینچ اسلیم استاندارد هستند و با اکثر دستگاه‌های تصفیه آب خانگی سازگارند. فقط باید سایز دهانه و رزوه ورودی/خروجی یکسان باشد.

چرا هوزینگ بعد از بستن هنوز نشتی دارد؟ احتمالاً اورینگ درست در جای خودش ننشسته یا جابه‌جا شده است. هوزینگ را باز کنید، اورینگ را در شیار مخصوصش قرار دهید و دوباره محکم ببندید. اگر مشکل ادامه داشت، اورینگ را تعویض کنید.

آیا هوزینگ شفاف بهتر از مات است؟ هر کدام برای کاربرد خاصی طراحی شده‌اند. هوزینگ شفاف برای فیلتر اول مناسب است چون می‌توان وضعیت فیلتر را دید. هوزینگ مات برای فیلترهای کربنی استفاده می‌شود و مقاومت مکانیکی بیشتری دارد. هیچ‌کدام به طور مطلق بهتر نیستند.

اگر هوزینگ بشکند باید کل دستگاه را عوض کنم؟ خیر. هوزینگ یک قطعه جداگانه است که به‌راحتی قابل تعویض است. کافی است همان سایز را تهیه کنید، شلنگ‌ها را جدا کنید، هوزینگ قدیمی را از شاسی جدا کنید، هوزینگ جدید را نصب کنید و فیلتر را داخلش بگذارید. برای درخواست خدمات سرویس می‌توانید با ما در تماس باشید.

چطور بفهمم هوزینگ ممبران با هوزینگ معمولی فرق دارد؟ هوزینگ ممبران (پرشروسل) معمولاً بزرگ‌تر و سنگین‌تر است، بدنه ضخیم‌تری دارد و دو خروجی به جای یک خروجی دارد. همچنین روی آن مشخصات فشار کاری بالاتری نوشته شده است. این دو نوع هوزینگ را نباید با هم اشتباه گرفت.